Ο κατακλυσμός που ξανακούστηκε από τον πηλό

Μια ανάγνωση άλλαξε τη συζήτηση για ένα αρχαίο αφήγημα.

Το 1872, ο Τζορτζ Σμιθ του Βρετανικού Μουσείου αναγνώρισε μια ιστορία κατακλυσμού σε σφηνοειδές κείμενο. Η ανακάλυψη προκάλεσε εντύπωση, επειδή η αφήγηση θύμιζε γνωστά στοιχεία της βιβλικής ιστορίας του Νώε, χωρίς να είναι το ίδιο κείμενο.

Η περίφημη Πινακίδα του Κατακλυσμού ανήκει στο Έπος του Γκιλγκαμές. Πρόκειται για την ενδέκατη πινακίδα του έργου, όπου ο ήρωας συναντά τον Ουτναπιστίμ και ακούει την εξιστόρηση μιας μεγάλης πλημμύρας που είχαν αποφασίσει οι θεοί.

Το αντικείμενο προέρχεται από τη βιβλιοθήκη του Ασσουρμπανιπάλ στη Νινευή. Εκεί συγκεντρώθηκαν χιλιάδες πήλινες πινακίδες. Η βιβλιοθήκη δεν διατήρησε απλώς διοικητικά στοιχεία, αλλά και εκτεταμένα έργα της μεσοποταμιακής γραμματείας σε μια ανθεκτική υλική μορφή.

Η ομοιότητα δύο αφηγήσεων είναι αφετηρία ιστορικής έρευνας, όχι απόδειξη ότι κάθε λεπτομέρειά τους συνέβη κυριολεκτικά. Χρειάζεται να εξετάζονται οι εποχές, οι παραλλαγές και οι δρόμοι μέσα από τους οποίους κυκλοφορούν οι ιστορίες.

Το μικρό πήλινο θραύσμα άλλαξε έτσι μια μεγάλη συζήτηση. Μερικές φορές η αρχαιολογική έκπληξη δεν είναι ένα καινούργιο κτίριο ή ένας θησαυρός. Είναι μια παλιά φωνή που, μόλις διαβαστεί σωστά, αναγκάζει τις γνωστές αφηγήσεις να συνομιλήσουν διαφορετικά.

Πηγές: British Museum · Flood Tablet · British Museum · George Smith