Η Σελήνη έγινε σκηνή θεάτρου

Ένα ταξίδι του 1902 που χρειαζόταν περισσότερη φαντασία από καύσιμα.

Πριν υπάρξουν διαστημικές αποστολές, ο Ζορζ Μελιές έστειλε κινηματογραφικούς ταξιδιώτες στη Σελήνη. Το Ταξίδι στη Σελήνη, του 1902, ανήκει στα διάσημα πρώιμα παραδείγματα επιστημονικής φαντασίας: μια περιπέτεια που μεταχειρίζεται το Διάστημα σαν τόπο θεατρικού θαύματος.

Ο Μελιές είχε ήδη εμπειρία ως μάγος και άνθρωπος του θεάτρου. Στον κινηματογράφο βρήκε έναν ακόμη χώρο για εμφανίσεις, εξαφανίσεις και μεταμορφώσεις. Η κάμερα μπορούσε να κάνει μια κατασκευασμένη παράσταση να μοιάζει με γεγονός που συμβαίνει μπροστά μας.

Τα σκηνικά και τα κοστούμια δεν προσπαθούν να κρύψουν τη φαντασία τους. Η εικόνα οργανώνεται σαν μικρή σκηνή, όπου οι κινήσεις των προσώπων και τα ζωγραφισμένα περιβάλλοντα δουλεύουν μαζί. Η απόλαυση βρίσκεται στην εφεύρεση ενός κόσμου, όχι στην επιστημονική ακρίβειά του.

Αξίζει να ξεχωρίζουμε το ιστορικό επίτευγμα από τον εύκολο τίτλο της πρωτιάς. Ο πρώιμος κινηματογράφος είχε πολλούς δημιουργούς και πειράματα. Η αξία του Μελιές δεν χρειάζεται έναν απόλυτο ισχυρισμό ότι κανείς πριν από αυτόν δεν είχε φανταστεί το αδύνατο.

Δες την ταινία σαν ένα χειροποίητο όνειρο. Εκεί όπου σήμερα περιμένουμε αόρατη τεχνολογία, εδώ αναγνωρίζουμε μπογιές, υφάσματα και θεατρικές χειρονομίες. Αυτή η ορατή κατασκευή είναι μέρος της γοητείας: μας προσκαλεί να πιστέψουμε προσωρινά ότι ένα σκηνικό μπορεί να γίνει άλλος πλανήτης.

Πηγές: BFI · Sci-fi silents · BFI Replay · Georges Méliès