Ο άνθρωπος που έμεινε ακίνητος

Ένα διάσημο κωμικό εύρημα κρυβόταν στην ακρίβεια του χώρου.

Στο Steamboat Bill, Jr., του 1928, ο Μπάστερ Κίτον βρίσκεται μέσα σε μια κινηματογραφική καταιγίδα. Γύρω του ο κόσμος διαλύεται, ενώ το πρόσωπό του διατηρεί εκείνη την παράξενη ηρεμία που κάνει τα παθήματά του ταυτόχρονα αστεία και αγχωτικά.

Σε ένα διάσημο πλάνο, η πρόσοψη ενός σπιτιού πέφτει προς το μέρος του. Ο Κίτον μένει όρθιος και περνά μέσα από το κενό ενός ανοιχτού παραθύρου. Η κωμωδία στηρίζεται στην απόσταση ανάμεσα στην τεράστια αναστάτωση και στην απόλυτη ακινησία.

Το γύρισμα απαιτούσε προσεκτικό σχεδιασμό από τον ίδιο και τους συνεργάτες του. Ο συντονιστής Φρεντ Γκαμπούρι συμμετείχε στον υπολογισμό της πτώσης. Δεν επρόκειτο για αυθόρμητο αστείο, ούτε η επιτυχία του σημαίνει ότι οι πραγματικοί κίνδυνοι της εποχής ήταν μικροί.

Η κάμερα επιτρέπει στο κοινό να αντιληφθεί τη σχέση σώματος και κατασκευής μέσα στο ίδιο πλάνο. Δεν βλέπουμε μόνο το αποτέλεσμα μιας πτώσης· παρακολουθούμε τον χώρο να αλλάζει γύρω από τον άνθρωπο. Αυτή η καθαρή γεωμετρία δίνει στο αστείο τη δύναμή του.

Πίσω από την εικόνα ενός μοναχικού κωμικού βρίσκονται λοιπόν και τεχνίτες, σκηνικά και συνεργασία. Παρατήρησε πώς το γέλιο αργεί μια στιγμή: πρώτα καταλαβαίνουμε τι κινδυνεύει να συμβεί και ύστερα διαπιστώνουμε την απρόσμενη σωτηρία. Ο χρόνος της αντίδρασής μας γίνεται μέρος της παράστασης.

Πηγές: BFI · Stunts from the silent era · BFI · Steamboat Bill, Jr.