Τρία βάθη, μία εικόνα

Ο Πολίτης Κέιν μάς αφήνει να κοιτάξουμε πιο μακριά.

Στον Πολίτη Κέιν του 1941, το σημαντικό πρόσωπο δεν χρειάζεται πάντα να καταλαμβάνει μόνο του την οθόνη. Ο Όρσον Γουέλς και ο διευθυντής φωτογραφίας Γκρεγκ Τόλαντ αξιοποίησαν εικόνες όπου διαφορετικά επίπεδα του χώρου μπορούν να παραμένουν ταυτόχρονα καθαρά.

Η τεχνική αποκαλείται μεγάλο βάθος πεδίου ή deep focus. Αντικείμενα κοντά στην κάμερα, άνθρωποι στη μέση και στοιχεία στο βάθος διατηρούν αναγνωρίσιμες λεπτομέρειες. Η επίτευξη του αποτελέσματος απαιτούσε συνεργασία φακών, φωτισμού και προσεκτικής οργάνωσης όσων εμφανίζονται μέσα στο κάδρο.

Έτσι, μια σχέση ανάμεσα σε χαρακτήρες μπορεί να εκφραστεί μέσα στο ίδιο πλάνο. Κάποιος βρίσκεται πολύ κοντά, κάποιος άλλος απομακρύνεται και ένας τρίτος περιμένει πίσω. Η μεταξύ τους απόσταση γίνεται ορατή χωρίς να χρειάζεται συνεχής εναλλαγή ξεχωριστών κοντινών εικόνων.

Αυτό δεν σημαίνει ότι ο θεατής κοιτάζει παντού εξίσου. Το μέγεθος, το φως και η κίνηση εξακολουθούν να κατευθύνουν την προσοχή. Η εικόνα όμως προσφέρει περισσότερες ταυτόχρονες πληροφορίες, επιτρέποντάς μας να παρατηρήσουμε πώς συνυπάρχουν διαφορετικές πράξεις μέσα στον ίδιο χώρο.

Δοκίμασε να παρακολουθήσεις πρώτα το μπροστινό και έπειτα το πίσω μέρος ενός τέτοιου πλάνου. Θα ανακαλύψεις ότι το φόντο μπορεί να συμμετέχει ενεργά στο δράμα. Η φωτογραφία δεν κάνει απλώς την εικόνα όμορφη· αποφασίζει πόσες σχέσεις μπορούν να χωρέσουν μέσα σε μία ματιά.

Πηγές: BFI · Visual moments in Citizen Kane · BFI · Citizen Kane film record