Ο Αριστοτέλης με την προτομή του Ομήρου: δύο είδη δόξας

Ο Ρέμπραντ έφερε τους δύο αρχαίους δημιουργούς στην ίδια εικόνα το 1653.

Ο Αριστοτέλης ακουμπά το χέρι του στην προτομή του Ομήρου μέσα σε ένα βαθύ, σκοτεινό φόντο. Το φως αναδεικνύει πρόσωπα, υφάσματα και χρυσή αλυσίδα, αφήνοντας άλλα σημεία σχεδόν να χαθούν.

Ο Ρέμπραντ ζωγράφισε το έργο το 1653 με λάδι σε καμβά για έναν Σικελό παραγγελιοδότη. Η αρχαία ελληνική θεματολογία ταξίδεψε έτσι μέσα από μια ολλανδική δημιουργία προς ένα ιταλικό συλλεκτικό περιβάλλον.

Η πλούσια ενδυμασία του φιλοσόφου δεν αποτελεί απλή αρχαιολογική αναπαράσταση. Ο ζωγράφος οργανώνει μια νοητή συνάντηση, όπου ο ζωντανός άνθρωπος φαίνεται να στοχάζεται μπροστά στη μορφή του παλαιότερου ποιητή.

Στη χρυσή αλυσίδα υπάρχει μετάλλιο με τον Μέγα Αλέξανδρο. Η αντίθεση ανάμεσα στην κοσμική επιτυχία και στη διαχρονική ποιητική φήμη αποτελεί πιθανή ερμηνεία της εικόνας, όχι μια σκέψη που μπορούμε να ακούσουμε κυριολεκτικά.

Η υλικότητα του χρώματος ενισχύει αυτή τη συνάντηση ιδεών και πραγμάτων. Μπορούμε να ξεκινήσουμε από τη λάμψη της αλυσίδας και να ακολουθήσουμε το χέρι μέχρι την προτομή, περνώντας οπτικά από ένα σύμβολο τιμής σε ένα σύμβολο μνήμης.

Πηγές: The Metropolitan Museum of Art